Streszczenie Programu POŚPH

Poniżej zamieszczono Program POŚPH uchwalony w 2018 r.

Program ochrony środowiska przed hałasem dla miasta Koszalina składa się z 4 rozdziałów. 

Rozdział 1 zawiera główne założenia Programu, przyczynę jego tworzenia wraz z podaniem wielkości przekroczeń i obszaru, jaki jest objęty Programem. Najważniejszym elementem tej części jest wykaz działań naprawczych, niezbędnych do poprawy klimatu akustycznego. Działania ujęte zostały w harmonogramie rzeczowo-finansowym ze wskazaniem podmiotów, do których kierowane są zadania, kosztów oraz źródeł finansowania.
Na terenie Koszalina źródłami hałasu w środowisku są: komunikacja drogowa, linie kolejowe oraz tzw. przemysł. Główny wpływ na klimat akustyczny miasta ma hałas drogowy.

Tereny zagrożone hałasem drogowym położone są wzdłuż:
- dróg krajowych,
- drogi wojewódzkiej,
- głównych ciągów ulicznych, m.in.: Marszałka Józefa Piłsudskiego, 4 Marca, Władysława IV, Alei Monte Cassino, Konstytucji 3 Maja, Zwycięstwa oraz pozostałych nielicznych dróg zbiorczych i lokalnych.

Tereny zagrożone hałasem kolejowym położone są przede wszystkim wzdłuż linii kolejowej 202.

Tereny zagrożone hałasem przemysłowym zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie zakładów przemysłowych. Klimat akustyczny wokół każdego zakładu przemysłowego zależy od wielu czynników, przede wszystkim od rodzaju, liczby oraz sposobu rozmieszczenia źródeł hałasu na terenie zakładu, skuteczności zabezpieczeń akustycznych poszczególnych źródeł oraz ukształtowania i zagospodarowania terenu zagrożonego oddziaływaniem hałasu.

Programem ochrony środowiska przed hałasem powinny zostać objęte obszary, na których stwierdzono ponadnormatywne oddziaływanie hałasu (dla wskaźnika LDWN oraz LN). Nie jest jednak możliwa likwidacja wszystkich stwierdzonych przekroczeń wartości normatywnych w perspektywie najbliższych lat. Spowodowane jest to przede wszystkim wielkością zagrożonego obszaru, występowaniem ograniczeń w zastosowaniu wystarczająco skutecznych środków redukcji hałasu oraz kosztów stosowanych rozwiązań przeciwhałasowych.

Biorąc pod uwagę zmienność sytuacji finansowej miasta, tworzenie planów działań dla perspektywy wieloletniej obarczone jest stosunkowo dużym ryzykiem, dlatego też w opracowaniu skupiono się na działaniach naprawczych dla celów krótkookresowych z uwzględnieniem działań ciągłych oraz wskazano możliwe sposoby i kierunki działań przewidziane do realizacji w ramach strategii długookresowej. Niniejszy Program ochrony środowiska przed hałasem dla obszaru miasta Koszalina realizowany będzie w latach 2018 ÷ 2022.

Realizacja działań głównych uwzględnionych w ramach strategii krótkookresowej została skorelowana z planami inwestycyjnymi, co jest gwarantem ich realizacji na etapie przygotowania przedsięwzięcia do ostatecznej realizacji.

Rozdział 2 Programu określa sposób zarządzania, obowiązki, odpowiedzialności i uprawnienia podmiotów uczestniczących w realizacji Programu. Stosowny raport z realizacji Programu, przygotowywany przez Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Koszalinie będzie przedkładany Prezydentowi Miasta Koszalina raz na dwa lata.

Rozdział 3 zawiera uzasadnienie Programu, które opisuje dane i wnioski wynikające ze sporządzonej mapy akustycznej, analizę trendów zmian stanu akustycznego środowiska dla poszczególnych źródeł hałasu, ocenę realizacji poprzedniego Programu, analizę materiałów, dokumentów oraz publikacji wykorzystanych do tworzenia opracowania, opisano metodykę realizacji Programu, omówiono dostępne techniki w zakresie ograniczania hałasu oraz przedstawiono koncepcję działań zabezpieczających środowisko w perspektywie krótko i długoterminowej wraz z przewidywanymi efektami.

Podstawą merytoryczną do tworzenia Programu jest mapa akustyczna. Obliczenia i analizy wykonane w trakcie opracowywania mapy pozwoliły na określenie obszarów, na których występują przekroczenia dopuszczalnych poziomów oraz szacunkową liczbę osób narażonych na oddziaływanie hałasu. Wykonano również analizę trendów zmian stanu akustycznego dla każdego ze źródeł hałasu pod względem liczby ludności narażonej na hałas oraz zagrożonej przekroczeniami dopuszczalnych poziomów hałasu. Działania te zostały wykonane i przedstawione dla wszystkich osiedli na terenie miasta Koszalina oraz w formie zestawienia sumarycznego.

Podstawowym wskaźnikiem oceny zagrożenia hałasem, względem którego ustala się kolejność realizacji zadań Programu jest wskaźnik M, który wiąże liczbę ludności zagrożonej hałasem z wielkością przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na danym terenie (na terenie mieszkaniowym). Wartość wskaźnika M oblicza się wg wzoru:

M = 0,1 m (100,1ΔL – 1)

    gdzie:
      M – wartość wskaźnika,
      ΔL – wielkość przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w dB,

      m – liczba mieszkańców na terenie o przekroczonym poziomie dopuszczalnym.

Dodatkowo, określono wskaźniki wykorzystywane do analizy techniczno-ekonomicznej skuteczności działań, tj. służące do oceny efektywności ekologicznej i ekonomicznej działań Programu oraz tzw. wskaźnika społecznych korzyści (WKS), który daje odpowiedź na pytanie, które działania są jednocześnie najbardziej efektywne i opłacalne.

W rozdziale omówiono również wybrane metody redukcji hałasu oraz ograniczenia w ich stosowaniu. W dokumencie omówiono rolę planowania przestrzennego w procesie eliminacji zagrożeń hałasem. W planach zagospodarowania przestrzennego należy uwzględniać strefowanie, min. poprzez lokalizację funkcji chronionych akustyczne z dala od źródeł hałasu, przy czym przy ustalaniu miejscowych planów (ew. zmiany obowiązujących), należy korzystać z zasobów mapy akustycznej Koszalina. Wskazano działania edukacyjne jako ważny czynnik w procesie uświadamiania społeczeństwu zagrożenia, jakim jest nadmierny hałas.

Zestawienie liczby mieszkańców zagrożonych hałasem w poszczególnych zakresach przekroczeń przed i po zastosowaniu działań naprawczych.

Zakres przekroczeń poziomów dopuszczalnych hałasu drogowego dla wskaźnika LDWN w dB
do 5 od 5 do 10 od 10 do 15 od 15 do 20 powyżej 20
Liczba zagrożonych mieszkańców przed zastosowaniem działań naprawczych 3409 94 0 0 0
Liczba zagrożonych mieszkańców po zastosowaniu działań naprawczych 2255 30 0 0 0
Różnica 1154 64 0 0 0

[Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Mapy akustycznej miasta Koszalina]

Zakres przekroczeń poziomów dopuszczalnych hałasu drogowego dla wskaźnika LN w dB
do 5 od 5 do 10 od 10 do 15 od 15 do 20 powyżej 20
Liczba zagrożonych mieszkańców przed zastosowaniem działań naprawczych 2462 59 0 0 0
Liczba zagrożonych mieszkańców po zastosowaniu działań naprawczych 1289 31 0 0 0
Różnica  1173 28 0 0 0

[Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Mapy akustycznej miasta Koszalina]

Analizując powyższe dane zaobserwowano, że zaproponowane działania naprawcze zmniejszą liczbę ludności zagrożonej przekroczeniami dopuszczalnych poziomów hałasu. Obniżenie wartości można zaobserwować dla wszystkich zakresów przekroczeń.

Rozdział 4 zawiera podsumowanie Programu oraz zestawienie kosztów realizacji działań.

Zaplanowane działania i opracowane strategie polegać będą na ograniczeniu emisji hałasu do środowiska poprzez zamierzenia inwestycyjne takie jak: przebudowa dróg i poprawa jakości ich nawierzchni, odciążenie głównych szlaków komunikacyjnych poprzez realizację połączeń alternatywnych, zastosowanie ograniczeń prędkości ruchu, jak również działania wspomagające takie jak: prowadzenie corocznych przeglądów stanu nawierzchni, prowadzenie kontroli prędkości ruchu, realizacja właściwej polityki w zakresie planowania przestrzennego czy też prowadzenie edukacji ekologicznej społeczeństwa w zakresie problematyki hałasowej.

Dla rozpatrywanych źródeł hałasu, działania obniżające hałas zostały skorelowane z planami inwestycyjnymi miasta w zakresie rozwoju układu komunikacyjnego, jak również zapisami Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Koszalina na lata 2017 – 2033, która w ramach realizacji zadań uwzględnia opracowanie dokumentacji projektowych i uzyskanie stosownych decyzji. Umieszczenie powyższych zadań w Wieloletniej Prognozie Finansowej daje większą gwarancję, iż nastąpi ich pełna realizacja. W Programie przewidziano, że realizacja zadań w dalszym zakresie planowana jest na lata 2023-2027.

Zweryfikowanie przyjętej koncepcji możliwe będzie po opracowaniu kolejnej mapy akustycznej miasta Koszalina, co nastąpi w okresie 5 lat od wykonania niniejszego opracowania. W przypadku dalszego występowania przekroczeń wartości normatywnych hałasu zalecono podczas aktualizacji Programu wykonanie przeglądu ekologicznego, określającego możliwość zastosowania kolejnych środków redukcji poziomu emisji hałasu.

Większość działań uwzględnionych w niniejszym Programie nie wymaga ponoszenia dodatkowych kosztów (kontrola stanu nawierzchni drogowych, kontrola przestrzegania przepisów dotyczących prędkości, prowadzenie właściwej polityki w zakresie planowania przestrzennego). W przypadku omawianych terenów najwyższe koszty związane będą z planowanymi działaniami inwestycyjnymi, które nie wynikają bezpośrednio z niniejszego Programu, jednakże są z nim ściśle powiązane, gdyż w przyszłości będą miały istotny wpływ na stan klimatu akustycznego na terenie miasta.

Koszty dotyczące działań wynikających bezpośrednio z niniejszego Programu związane będą jedynie z wprowadzeniem oznakowania ograniczeń prędkości oraz oznakowania zmian organizacji ruchu w wyniku budowy planowanych połączeń alternatywnych, a także ewentualnymi remontami nawierzchni drogowych, wynikającymi z prowadzonych corocznych przeglądów ich stanu.

W ramach szacowania kosztów nie uwzględniono kosztów wynikających z Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta oraz budżetu GDDKiA. Całkowity planowany koszt Programu w latach 2018 – 2022 wyniesie zatem około 350 000 zł.

Pełna treść opracowania Program ochrony środowiska przed hałasem dla miasta Koszalina - format PDF [25 MB]